Leczenie kwasem ibandronowym a suplementacja wapnia i witaminy D3

Zentiva_Zdjecie_ibandronowy.png

Doustne bisfosfoniany są stosowane jako leczenie farmakologiczne pierwszego rzutu w większości przypadków osteoporozy.

Bisfosfoniany mają silne powinowactwo do hydroksyapatytu kostnego, zarówno in vitro, jak i in vivo, co stanowi podstawę ich klinicznego działania. Są silnymi inhibitorami resorpcji kości i działają poprzez zmniejszenie rekrutacji i aktywności osteoklastów oraz zwiększenie ich apoptozy. Mechanizm ich działania na osteoklasty obejmuje m.in. hamowanie ATP-azy.

Biodostępność bisfosfonianów po podaniu doustnym jest niska – wynosi ok. 1% przyjętej dawki i jest zaburzona przez spożywane posiłki, wapń, żelazo, kawę, herbatę i sok pomarańczowy. Bisfosfoniany są szybko usuwane z osocza, ok. 50% odkłada się w kości, a pozostała część jest wydalana z moczem.

Kwas ibandronowy – przedstawiciel bisfosfonianów III generacji – przyjmowany codziennie zmniejsza ryzyko złamań kręgów o 50–60%. Korzystny wpływ na ryzyko złamań pozakręgowych wykazano jedynie u kobiet z niskim wskaźnikiem T-score BMD < 3. Badania wykazały, że doustny ibandronian w dawce 150 mg przyjmowany raz na miesiąc jest równoważny lub skuteczniejszy niż przyjmowany codziennie pod względem wzrostu gęstości mineralnej kości i zmniejszenia stężenia markerów biochemicznych obrotu kostnego. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania doustnego miesięcznego ibandronianu potwierdzono u kobiet po menopauzie z osteoporozą przez okres do 5 lat. Lek dostępny jest też w formie do podawania dożylnego, który stosuje się co 3 miesiące. Umożliwia to jego zastosowanie zarówno u osób z przeciwwskazaniami do leczenia doustnego, jak i u chorych, u których przestrzeganie zasad terapii z powodu małej współpracy, spowodowanej np. zaburzeniami mentalnymi w przypadku osób starszych, jest utrudnione lub niemożliwe.

Włączenie leczenia ibandronianem powinno być poprzedzone uzupełnieniem niedoborów witaminy D3, które są powszechne u osób z obniżoną masą kostną. Niedobór witaminy D3 i wapnia nie pozwala bowiem uzyskać pełnego antyzłamaniowego działania kwasu ibandronowego. Zaleca się suplementację witaminy D w dawce 2000–4000 j.m./dobę przez co najmniej 3 miesiące do osiągnięcia optymalnego jej stężenia w surowicy (32–38 ng/ml).

Aby szybko uzyskać efekt wyrównania, można zastosować aktywne metabolity – alfakalcydol lub kalcytriol. Alfakalcydol jest syntetycznym analogiem metabolitu witaminy D – kalcytriolu (1,25-dihydroksywitaminy D3), metabolizowanym do kalcytriolu przez jego 25-hydroksylację w wątrobie. Badania wykazały, że skojarzone leczenie bisfosfonianami i alfakalcydolem zapobiegało wszystkim złamaniom osteoporotycznym bardziej niż stosowanie ich w monoterapii. Wykazano także, że alfakalcydol i kalcytriol wywierają bezpośredni wpływ na siłę mięśni i zmniejszają ryzyko upadku u osób w podeszłym wieku.

U pacjentów zagrożonych niedoborem witaminy D lub wykazujących jego objawy należy rozważyć jej suplementację.

Warto przypomnieć, że witamina D zmniejsza ryzyko upadków oraz złamań, jeśli jest stosowana w dawce co najmniej 700 j.m./dobę. Kobietom w okresie pomenopauzalnym ze zwiększonym ryzykiem złamań zaleca się 800 j.m. witaminy D dziennie.

Kwas ibandronowy może powodować przemijające zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy, dlatego w trakcie leczenia konieczne jest zapewnienie organizmowi odpowiedniej jego ilości. Polskie i europejskie wytyczne dotyczące leczenia osteoporozy oprócz farmakoterapii zalecają dzienne spożycie wapnia między 800 a 1200 mg oraz zapewnienie wystarczającej ilości białka w diecie, najlepiej poprzez spożywanie produktów mlecznych. Podaż wapnia uważa się za właściwą, jeśli jego spożycie jest nie mniejsze niż 800 mg/dobę, jednak National Osteoporosis Fundation zaleca, aby kobiety po menopauzie i mężczyźni po 65. roku życia przyjmowali 1200 mg elementarnego wapnia (łącznie w diecie i w suplementacji preparatami wapniowymi). Dostarczenie takiej ilości wapnia wraz z pożywieniem u ludzi starszych (podatnych na złamania) może być trudne do osiągnięcia przez samą dietę, dlatego warto stosować suplementy.

Suplementacja witaminy D i wapnia w trakcie leczenia kwasem ibandronowym pozwala na właściwe zaopatrzenie organizmu i zwiększa skuteczność leku.

Piśmiennictwo:

  1. Bianchi G, Czerwinski E, Kenwright A i wsp. Long-term administration of quarterly IV ibandronate is effective and well tolerated in postmenopausal osteoporosis: 5-year data from the DIVA study long-term extension. Osteoporos Int 2012; 23: 1769-78.    
  2. Kanis JA, Cooper C, Rizzoli R, Reginster JY; Scientific Advisory Board of the European Society for Clinical and Economic Aspects of Osteoporosis (ESCEO) and the Committees of Scientific Advisors and National Societies of the International Osteoporosis Foundation (IOF). European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women. Osteoporos Int 2019; 30: 3‐44.     
  3. Miller PD, Recker RR, Harris S i wsp. Long-term fracture rates seen with continued ibandronate treatment: pooled analysis of DIVA and MOBILE long-term extension studies. Osteoporos Int 2014; 25: 349-57.     
  4. Miller PD, Recker RR, Reginster JY i wsp. Efficacy of monthly oral ibandronate is sustained over 5 years: the MOBILE long-term extension study. Osteoporos Int 2012; 23: 1747-56.    
  5. Weaver CM, Alexander DD, Boushey CJ i wsp. Calcium plus vitamin D supplementation and risk of fractures: an updated meta-analysis from the National Osteoporosis Foundation. Osteoporos Int 2016; 27: 367-76.

Przeczytaj także

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Zgadzam się na analizę i profilowanie moich danych osobowych znajdujących się w plikach cookies na potrzeby marketingu bezpośredniego. Więcej informacji tutaj.